Η σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς βασίζεται στην σύνθεση, ενεργοποίηση, μεταφορά και δράση των θυρεοειδικών ορμονών Τ4 και Τ3. Το κάθε στάδιο απαιτεί συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά.
1. Ιώδιο: Βασικό δομικό συστατικό των ορμονών Τ4 και Τ3. Η έλλειψη ιωδίου απο την διατροφή προκαλεί βρογχοκήλη και υποθυρεοειδισμό. Παρόλα αυτά, η υπερβολική κατανάλωση τροφών πλούσιων σε ιώδιο μπορει να επιδεινώσει τα αυτοάνοσα νοσήματα που ήδη μπορεί να υπάρχουν όπως Hashimoto και Νόσος του Graves οπότε και είναι σημαντική η ισορροπία και το μέτρο στην κατανάλωση των τροφών που το περιέχουν. Τρόφιμα πλούσια σε ιώδιο ειναι το ιωδιούχο αλάτι, ψάρια, θαλασσινά, γαλακτοκομικά και αυγά.
2. Σελήνιο: Είναι απαραίτητο για τα ένζυμα του οργανισμού που μετατρέπουν την Τ4 σε ενεργή Τ3 καθώς και για την αντιοξειδοτική προστασία του θυρεοειδούς αδένα. Η έλλειψη σεληνίου μειώνει την ορμόνη Τ3 και αυξάνει τον κίνδυνο για εμφάνιση αυτοανοσίας. Πλούσιες πηγές σεληνίου ειναι τα καρύδια Βραζιλίας, ψάρια, αυγά και ηλιόσπορος
3. Ψευδάργυρος: είναι σημαντικό θρεπτικό συστατικό για την σύνθεση της TSH (Thyroid Stimulating Hormone). Η TSH παράγεται στην υπόφυση του εγκεφάλου και ειναι υπεύθηνη για την εντολή παραγωγής Τ4 και Τ3 στον θυρεοειδή. Όταν οι Τ4 και Τ3 ειναι αρκετές τότε η TSH ειναι σε ισορροπία, όταν οι Τ4 και Τ3 ειναι σε έλλειψη η TSH αυξάνεται. Σε περιπτώσεις έλλειψης ψευδαργύρου παρουσιάζονται συχνά συμπτώματα υποθυρεοειδισμού. Πλούσιες πηγές ψευδαργύρου ειναι τα όστρακα, κρέας, ξηροί καρποί, σπόροι.
4. Βιταμίνη D: παίζει σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού και αυξάνει την ευαισθησία των υποδοχέων των θυρεοειδικών ορμονών. Χαμηλά επίπεδα ή έλλειψη βιταμίνης D απαντάτε συχνά σε άτομα με
Hashimoto και Νόσο Graves. Η καλύτερη πηγή πρόσληψης βιταμίνης D ειναι η έκθεση στον ήλιο καθώς και η πρόσληψη τροφών όπως σολομός, ρέγγα, τόνος και εμπλουτισμένα τρόφιμα.
5. Βιταμίνη A: είναι απαραίτητη για την ρύθμιση της TSH απο την υπόφυση και την ενισχυμένη δράση της Τ3 στους ιστούς. Θέλει προσοχή στην υπερκατανάλωση τροφών που ειναι πλούσια σε βιταμίνη Α καθώς και σε μεγαδόσεις απο συμπληρώματα γιατί ειναι τοξική για τον οργανισμό. Πλούσιες πηγές βιταμίνης Α ειναι το συκώτι, γαλακτοκομικά, αυγά, σπανάκι και καρότα.
6. Μαγνήσιο: βοηθάει στην παραγωγή ενέργειας (ATP) στα κύτταρα και στη δράση των θυρεοειδικών ορμονών. Η έλλειψη μαγνησίου προκαλεί μυική κόπωση και αδυναμία. Καλές πηγές μαγνησίου είναι κολοκυθόσπορος, αμύγδαλα, κάσιους, σπανάκι, χόρτα, λαχανίδα (kale), όσπρια, μαύρη σοκολάτα <70%, βρώμη και κινόα.
7. Ω3 λιπαρά οξέα: έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και ενισχύουν την λειτουργεία των υποδοχέων της Τ3. Καλές πηγές Ω3 λιπαρών οξέων αποτελούν τα λιπαρά ψάρια όπως σολομός, σαρδέλες, ρέγκα, σκουμπρι, τόνος και οι ξηροί καρποί όπως λιναρόσπορος και καρύδια.
Σύνοψη
| Σύνθεση ορμονών | Ιώδιο |
| Μετατροπή Τ4 σε Τ3 | Σελήνιο, Ψευδάργυρος |
| Δράση στους ιστούς | Βιταμίνη D, A |
| Ενέργεια | Μαγνήσιο |
| Ανοσορρύθμιση | Σελήνιο, Ω-3 |
Μήνυμα
Ο θυρεοειδής αδένας χρειάζεται ένα ισορροπημένο διατροφικό περιβάλλον και καθημερινή υποστήριξη για να λειτουργήσει αποτελεσματικά, όχι με υπερβολές, αλλά με καθημερινή εξατομικευμένη διατροφική επάρκεια στα παραπάνω θρεπτικά συστατικά ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε οργανισμού.
Καρούμπης Απόστολος (ΜSc, BSc Hons)
Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
